Somuncu Baba Türbesi ve Külliyesi, Malatya’nın yeşil mi yeşil, sessiz, sakin, şirin ilçesi Darende’nin kalbinde yer alan bir inanç merkezi. Tohma çayının kenarında, kanyonun genişlediği yere kurulu külliye asıl adı Şeyh Hamid-i Veli olan Somuncu Baba adına yaptırılmış. Bursa’daki Çilehanesinin yanına yaptırdığı ekmek fırınında somun pişirip halka dağıttığı için Somuncu Baba adıyla anılmış.

Sırtını kayalıklara dayamış ve içerisindeki oluktan suların aktığı türbenin tam olarak ne zaman yapıldığı bilinmese de caminin minaresinin 1686 tarihli olduğu tespit edilmiş. Taş ve ahşap malzemeden inşa edilen caminin geniş bir kütüphanesi ve bodrum katında Somuncu Baba Türbesi bulunuyor. Somuncu Baba adına yapılan türbelerden diğerleri Bursa ve Aksaray’da yer alıyor.

Somuncu Baba türbesinin yanı sıra Somuncu Baba Camisi, Hulusi Efendi Haziresi, Somuncu Baba Müzesi, Şeyh Hamid-i Veli Kütüphanesi, Hamidiye Çarşısı, Balıklı Kuyular ve Tohma Kanyonuyla gezilip görülecek birçok noktaya sahip. Şimdiye kadar bu kadar özenli mimariye sahip bu kadar temiz ve ilgi çekici başka bir türbe görmemiştim. Taş, ahşap ve suyun sanata dönüştürüldüğü türbenin önünde kırmızı güllerin süslediği bir balıklı havuzu dahi var.

İpek Yolu üzerinde yer alan Darende’nin geçmişi çok gerilere kadar uzuyor. Hayran olunacak bir temizliğe, enfes bir doğaya sahip ilçe son zamanlarda hareketlenen turizmle birlikte daha çok ilgi görmeye başladı. Somuncu Baba Külliyesi’nin hemen yanı başındaki Tohma Kanyonunu öncelikle görün, Hamidiye Çarşısını gezin ve sonrasında Kudret Havuzunu ziyaret edin.